Digitalisering als katalysator voor geïntegreerde zorg en ondersteuning

Hoe digitalisering strategisch inzetten

Voor de uitdagingen in zorg en welzijn wordt digitalisering vaak genoemd als de sleutel, maar hoe zorgen we ervoor dat technologie daadwerkelijk een positieve impact heeft op de zorgkwaliteit en het welzijn van cliënten en medewerkers? Dit artikel biedt een reflectieve kijk op de strategische inzet van digitale innovatie in zorg en ondersteuning.

Door : Ellen De Wolf

Hoe digitalisering strategisch inzetten

Door : Ellen De Wolf

Foto: Freepik

De dagelijkse realiteit

Als praktijkwerker, kwaliteitscoördinator, leidinggevende of directie van een organisatie in zorg en welzijn sta je dagelijks voor een veelheid aan uitdagingen. Complexe zorgnoden, het hoge personeelsverloop, de onvoorspelbaarheid in de sector… Tegelijkertijd blijft de druk om kwaliteitsvolle en menselijke zorg en ondersteuning te garanderen onverminderd groot.

Digitalisering wordt in deze context snel en soms onterecht voorgesteld als dé innoverende oplossing, zeker wanneer er efficiëntiewinst mee te boeken valt. Aantrekkelijke, snelle happen zijn soms lekker, maar te veel eenheidsworst maakt uiteindelijk ongezond en ongelukkig. Het is tijd om kritisch te kijken naar hoe we digitalisering inzetten.

Processen en cultuur als doorslaggevende factoren

De grootste drempels voor succesvolle digitale implementatie liggen zelden in de technologie zelf of de mogelijke waarde ervan. De uitdagingen bevinden zich voornamelijk in bestaande processen, praktische randvoorwaarden, de IT-infrastructuur, de ruimte voor innovatie binnen de organisatie en, cruciaal, de acceptatie en integratie van vernieuwende mogelijkheden door praktijkwerkers. Een innovatie kan technologisch briljant zijn, maar als het niet aansluit bij de werkwijze en cultuur van de organisatie, zal het moeilijk beklijven.

Waar sta je nu?

Daarom is het van groot belang om te vertrekken vanuit de huidige situatie en de innovatie passend te maken binnen de bestaande organisatiecontext en -cultuur. Begin met het helder inzichtelijk maken hoe je de zorg en ondersteuning voor eindgebruikers, zorgvragers, patiënten en cliënten wilt verbeteren. Baken gericht af en onderzoek verkennend welke factoren en stakeholders hierin een mogelijke rol spelen.

Vraag je af: hoe zal de innovatie de huidige manier van werken in de organisatie en voor de praktijkwerkers beïnvloeden? En hoe ‘klaar’ is jouw werkcontext echt voor ‘learn by doing’ onderzoek en innovatie? De Universiteit van Maastricht heeft het “Maastricht Innovation Readiness Aanpak (MIRA)” ontwikkeld, een handige Innovation Readiness Toolkit, speciaal voor ouderenzorgorganisaties, die zeker de moeite waard is om te bekijken als je innoverend aan de slag wilt in zorg en welzijn.

Raamwerk van factoren voor ‘Innovation Readiness’ (Van den Hoed et al. 2024)

Beginnen met het waarom

De sleutel ligt in een houding van reflectieve monitoring en praktijkgericht verbeteren. Het startpunt is altijd het ‘waarom’. Waarom wil je een specifieke digitale tool of technologie inzetten? Welke meerwaarde biedt het voor het probleem dat je wilt oplossen? Deze vragen dwingen je om verder te kijken dan de technologie zelf.

Welk probleem wil je exact oplossen en voor wie is dit een probleem? Hoe kijken zij hiernaar? Wie gaat ermee aan de slag en welke impact zal het hebben op hun dagelijkse werk? Welke doelstellingen beoog je precies? Maar het allerbelangrijkste: hoe gaan cliënten, patiënten en hun steunfiguren hiervan meerwaarde voelen en hoe beleven ze dit? De uiteindelijke gebruiker moet centraal staan in elke digitale innovatie.

Van experimenteren naar gedragen innovatie

Technologie kan natuurlijk het leven van mensen gunstig beïnvloeden. Maar de door de jaren geleerde les blijft: houd het klein en behapbaar. Vanaf het prille begin is het essentieel om het einddoel scherp in het vizier te houden en dit als een gedragen “WHY” levendig te houden.

Het implementeren van zorgvernieuwende praktijken is vaak ploeteren; het grondig onderzoeken en oplossen van problemen kost tijd, geld en menselijke energie. Het is daarom verstandig om meer tijd te investeren in het verkennend bevragen van verschillende stakeholders, het in kaart brengen van de beoogde impact en een duidelijke strategie.

Start klein, experimenteer gericht, verzamel feedback en input, en stuur al doende bij. Dit betekent ook een meer doordachte, onderzoekende benadering bij het ontwerpen: in welke specifieke context, fase of situatie wil je innoverend werken?

Conclusie: de menselijke maat in digitale transformatie

Digitalisering biedt een enorm potentieel om zorg en ondersteuning te verbeteren, maar het is geen wondermiddel. Succesvolle implementatie vereist een diepgaande reflectie op het ‘waarom’, een iteratieve aanpak van klein beginnen en groot leren, en een scherp oog voor de bestaande processen en cultuur binnen je organisatie.

Door de menselijke maat centraal te stellen – zowel voor de zorgvragers als voor de praktijkwerkers – kunnen beslissingsmakers in zorg en welzijn digitalisering transformeren van een snelle hap naar een duurzame, voedzame en impactvolle innovatie.

Klaar om de volgende stap te zetten in digitale zorginnovatie?

Neem contact op met onze experts! We bespreken vrijblijvend hoe wij jouw organisatie kunnen ondersteunen bij het strategisch implementeren van digitale oplossingen die échte waarde toevoegen.

Stuur ons een berichtje >>

Wil je op de hoogte blijven van ons werk in zorg & welzijn?

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief, en ontvang elke maand een nieuwe dosis inspiratie in je inbox!

Nog een artikel lezen?

Sensitief leiderschap: stil kunnen staan om als leider weer vooruit te gaan

Gratis download – Netwerken in zorg en welzijn

Leertraject netwerkcompetente zorgraden

Geïntegreerde zorg en ondersteuning:
de mens centraal, voorbij de hokjes

Caruna – De burger aan het roer van de toekomst van de zorg

Zorg als fundament voor morgen: de inspiraties achter het Caruna-traject

Waarom rouwbewustzijn een gamechanger is voor jouw woonzorgcentrum