Verandering in organisaties: Hechten en onthechten

De verborgen beweging in organisaties

Elke verandering in een organisatie vraagt mensen om iets los te laten. Maar zelden krijgen ze de kans om afscheid te nemen. Wanneer we over organisaties spreken, hebben we het meestal over strategie, verandering, groei en resultaten. Over plannen, processen en doelstellingen. Maar zelden spreken we over iets anders dat minstens even aanwezig is: verlies.

Door : Catherine Carton

De verborgen beweging in organisaties

Door : Catherine Carton

De mythe van de rimpelloze overgang

Organisaties verliezen voortdurend: collega’s vertrekken, projecten eindigen, rollen veranderen, culturen verschuiven. Fusies herschrijven identiteiten. Digitalisering maakt rollen overbodig. Wat ooit betekenis gaf, verdwijnt soms stilletjes naar de achtergrond.

In organisaties wordt dat zelden benoemd. We verwachten dat medewerkers flexibel zijn, mee evolueren, opnieuw engageren. Dat ze loslaten en meteen weer vooruit kijken.

Maar tussen loslaten en vooruitgaan zit vaak iets dat weinig aandacht krijgt: rouw. Niet de rouw die we kennen van persoonlijke verliezen, maar een subtielere vorm. De rouw om wat ooit betekenis gaf. Om een team dat uit elkaar valt. Om een manier van werken die verdwijnt. Om een identiteit die verandert.

Wanneer dat verlies geen plaats krijgt, verschijnt het vaak in een andere vorm: afstand, vermoeidheid, terugtrekking of een gevoel van loskomen van het werk. Niet altijd uit onwil. Maar soms omdat iets dat betekenis had verdwenen is.

Waar hechting is, ontstaat ook verlies

Organisaties vragen vaak sterke betrokkenheid van mensen. Ze vragen dat medewerkers zich verbinden, dat ze zich identificeren met hun werk en hun organisatie. Maar waar hechting bestaat, bestaat ook verlies. En waar verlies is, is ook het werk van onthechten nodig.

Dat proces verdient aandacht. Niet alleen omwille van welzijn, maar ook omdat organisaties pas echt kunnen vernieuwen wanneer mensen ruimte krijgen om afscheid te nemen van wat geweest is. Misschien hebben organisaties daarom niet alleen strategie nodig, maar ook rituelen. Niet alleen verandering, maar ook erkenning van wat verloren gaat.

Organisaties bewegen zoals levende systemen

Wanneer we organisaties bekijken als levende systemen, zien we dat verandering niet alleen een kwestie is van vooruitgaan. Net zoals in de natuur bewegen systemen door verschillende fasen: groei, verbinding, stabiliteit, loslaten en opnieuw richting zoeken.

In het vijfstromingsmodel – hout, vuur, aarde, metaal en water – wordt die beweging zichtbaar. Groei en energie krijgen vaak veel aandacht in organisaties, maar ook loslaten, reflectie en heroriëntatie maken deel uit van elke cyclus. Net daar ligt vaak de beweging van hechten en onthechten.

De verborgen beweging onder verandering

In mijn lezingen onderzoek ik deze vaak onzichtbare dimensie van organisaties: de stille rouw die verandering begeleidt, en de menselijke beweging van hechten en onthechten die elke organisatie doormaakt.

Want misschien begint duurzame verandering niet alleen bij plannen maar net ook bij het erkennen van wat we verliezen. Organisaties veranderen immers niet alleen door wat ze opbouwen, maar ook door wat ze durven loslaten.

Uitnodiging

Wil je hierover in jouw organisatie een lezing of reflectiemoment organiseren, dan ga ik daar graag verder over in gesprek.

Contacteer Catherine via deze link >>

Wil je op de hoogte blijven van ons werk in zorg & welzijn?

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief, en ontvang elke maand een nieuwe dosis inspiratie in je inbox!

Nog een artikel lezen?

Van crisis naar vertrouwen: een nieuw begin voor teams en leiders

Sensitief leiderschap: stil kunnen staan om als leider weer vooruit te gaan

Leertraject netwerkcompetente zorgraden