Een koers bepalen in complexe en urgente gezinssituaties

Procesbegeleiding als brug naar gedeelde reflectie

Ligant

Opstellen van een reflectief kader voor hulpverleners om in complexe, urgente gezinssituaties tot zorgvuldige beslissingen te komen.

Procesbegeleiding als brug naar gedeelde reflectie

Opstellen van een reflectief kader voor hulpverleners om in complexe, urgente gezinssituaties tot zorgvuldige beslissingen te komen.

Context

Ligant – zij die verbinden – is een netwerk geestelijke gezondheid voor kinderen en jongeren met een psychische kwetsbaarheid en hun context. Alle netwerkpartners staan in verbinding met elkaar waar de grenzen van de ene organisatie overvloeien in de mogelijkheden van de andere.

Binnen het netwerk rond jonge kinderen merken hulpverleners een duidelijke tendens. Het aantal crisisvragen stijgt, wachtlijsten bij voorzieningen lopen op en er worden steeds vaker dringende maatregelen genomen voor jonge kinderen. Daardoor ontstaat het risico dat uithuisplaatsing sneller als oplossing naar voren komt, soms nog voor alle mogelijkheden binnen het gezin voldoende verkend zijn.

Niet omdat professionals dat willen, maar omdat de druk groot is en de tijd beperkt lijkt. Die druk heeft ook een effect op de hulpverleners zelf. Wanneer onzekerheid, verantwoordelijkheid en tijdsdruk samenkomen, wordt het moeilijker om rustig te blijven reflecteren en verschillende perspectieven te blijven zien.

Vraag van de klant

Vanuit de werkgroep Jonge Kind van het netwerk Ligant ontstond daarom het initiatief om samen stil te staan bij deze dynamiek.

De eerste duizend dagen in het leven van een kind zijn van cruciaal belang. In deze periode worden de fundamenten gelegd voor ontwikkeling, veiligheid en hechting. In de hulpverlening groeit daarom de aandacht om zo vroeg mogelijk ondersteuning te bieden wanneer er zorgen zijn rond een gezin.

Maar diezelfde focus op vroeg ingrijpen brengt ook een spanningsveld met zich mee. Hulpverleners die werken met kwetsbare zwangeren en jonge gezinnen voelen een grote verantwoordelijkheid om de veiligheid van het kind te garanderen. De druk om snel te handelen is hoog. Tegelijk zijn de situaties waarin zij werken vaak bijzonder complex: gezinnen waar sprake is van intrafamiliaal geweld, verslavingsproblematiek, psychische kwetsbaarheid, een beperkt netwerk of een combinatie van meerdere risicofactoren.

In die context rijst een moeilijke vraag: wanneer is ingrijpen nodig, en wat betekent “goed genoeg” ouderschap in kwetsbare situaties?

Onze aanpak

In het voorjaar van 2024 kwamen professionals uit verschillende sectoren vier keer samen om ervaringen, twijfels en inzichten te delen. De centrale vragen waren eenvoudig maar fundamenteel:

Wat betekent “goed genoeg ouderschap” in kwetsbare gezinnen?
Hoe kunnen we hulpverleners ondersteunen zodat zij onder druk toch zorgvuldig kunnen blijven handelen?
En hoe kunnen we beslissingen nemen die zowel veiligheid als toekomstperspectief voor het kind centraal stellen?

Tijdens de bijeenkomsten werd bewust ruimte gemaakt voor dialoog, reflectie en verschillende perspectieven. De procesbegeleiding door WhoCares? hielp om ideeën te verbinden en de vele ervaringen uit de praktijk om te zetten in een gedeelde analyse.

Gerealiseerde meerwaarde

Het traject resulteerde in een gedragen nota die pleit voor een mentaliserende hulpverlening bij beslissingen over jonge kinderen. Dat betekent: blijven stilstaan bij wat er speelt bij het kind, de ouders én de hulpverlener, ook wanneer de druk hoog is.

Uit het traject kwamen belangrijke aanbevelingen naar voren rond 7 thema’s:

veiligheid en epistemisch vertrouwen voor het kind, de ouders én de hulpverlener.
Over sprankels van hoop, humor, spel en de waarde van doodgewone dingen.
Meerstemmige hulpverlening.
Focus op de toekomst.
Verantwoord werken zonder alles op je schouders te nemen.
Productief vergaderen.
Een gedeelde wereld met betekenisvolle anderen.

Samen vormen deze inzichten een pleidooi om niet alleen snel te handelen, maar ook zorgvuldig te blijven kijken. De volledige tekst kan je vinden via deze link: https://ligant.be/themas/jonge-kind

Deze case laat zien dat goede hulpverlening rond jonge kinderen niet alleen gaat over snelle beslissingen, maar ook over ruimte voor reflectie, samenwerking en nuance. Want soms ligt de sleutel niet in méér ingrijpen, maar in samen zoeken naar wat voor dit kind en dit gezin “goed genoeg” kan zijn.

Voor de deelnemers was het traject meer dan het schrijven van een tekst. Het werd ook een plek waar professionals uit verschillende sectoren elkaar echt hebben ontmoet.

De klant aan het woord

“

Dankzij de begeleiding van WhoCares? ontstonden open en respectvolle groepsgesprekken waarin verschillende visies elkaar konden versterken. De vele ideeën en ervaringen uit de bijeenkomsten kregen structuur en samenhang, waardoor we samen tot een sterke en gedragen reflectie kwamen. Tegelijk hebben we ook veel van elkaar geleerd.

Hilde Seys,

Psychotherapeute Ouder-Infant behandeling en
Netwerkmedewerker Jonge Kind Ligant

Staat jouw organisatie ook voor een noodzakelijke verandering?

Wil je vrijblijvend verkennen of wij daarin iets kunnen betekenen voor jou? Het team van WhoCares? staat voor je klaar. Samen pakken we jouw uitdagingen aan.