Trajectbegeleiding OverHoop

Samen bouwen aan een samenleving voorbij trauma

Koning Boudewijnstichting

Als trajectbegeleider binnen OverHoop namen we een meervoudige rol op in een complexe transitieopgave. Zo droegen we bij aan een brede beweging in de eerste lijn, gericht op sensibilisering, houvast en samenwerken rond een versterkte aanpak van ingrijpende ervaringen in de kindertijd.

Samen bouwen aan een samenleving voorbij trauma

Aanleiding

OverHoop was een initiatief gecoördineerd door de Koning Boudewijnstichting (KBS), in opdracht van de Vlaamse Overheid. Het vertrok vanuit een duidelijke ambitie: bijdragen aan een samenleving die oog heeft voor kinderen en gezinnen die te maken krijgen met ingrijpende ervaringen in de kindertijd.

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) benadrukt het belang van preventie en tijdig handelen, zo dicht mogelijk bij kinderen en hun gezinnen. Professionals en vrijwilligers in de eerste lijn staan vaak op de eerste rij wanneer een kind of gezin in nood is. Ze vormen dan ook een cruciale schakel in een tijdige en passende aanpak van ingrijpende ervaringen in de kindertijd.

Daarom werden gedurende drie jaar via honderden initiatieven in 11 pilootprojecten en 60 eerstelijnszones kennis en mensen met elkaar verbonden en versterkt. Hierbij werd ingezet op sensibilisering in de eerste lijn, houvast bieden rond traumasensitief te handelen, en samenwerken om passend hulp te garanderen. Duurzame impact stond van bij aanvang voorop, zodat het einde van de subsidieperiode niet het einde van de beweging betekende.

De vraag

De KBS-projectcoördinatie zocht externe begeleiding doorheen alle fasen van het OverHoop-traject, van eerste terreinverkenning tot het vertalen van geleerde lessen naar beleid en praktijk.

Concreet namen we vanuit WhoCares? volgende taken op:

In de voorfase brachten we noden en inzichten uit het terrein in kaart, via het begeleiden en analyseren van focusgroepen, die mee voeding gaven aan de inspiratiegids.
In de piloot- en brede uitrolfase faciliteerden we een lerend netwerk van de 11 pilootprojecten, begeleidden we de groep coaches tijdens de brede actie in de eerstelijnszones, en volgden we het flankerend onderzoek mee op.
Doorheen het gehele traject faciliteerden we samenkomsten van een breed consortium van stakeholders dat fungeerde als adviesorgaan, aangevuld met gerichte stakeholderbijeenkomsten.
Tot slot stimuleerden we continue reflectie en vertaalden we inzichten naar concrete handvatten in een praktijkgids om de opgebouwde kennis breed te ontsluiten. Ook ondersteunden we de vertaalslag naar beleidsaanbevelingen.

Onze aanpak

Onze trajectbegeleiding werd gevoed door een combinatie van theoretische expertise omtrent systeemdenken, transitiekunde en actiegericht leren, met onze hands-on ervaring in het begeleiden van complexe verander- en vernieuwingstrajecten binnen zorg en welzijn. Dankzij een sterke inhoudelijke affiniteit met de thematiek konden we ook contextgevoelig werken.

Als externe trajectbegeleider namen we – op maat van de noden van de opdrachtgever en de verschillende fasen van het traject – een meervoudige rol op. We bewaakten mee het overzicht vanuit een helikopterperspectief, terwijl we tegelijk het proces methodologisch ondersteunden. We ontwierpen en faciliteerden collectieve en actiegericht leerprocessen en stimuleerden mee verduurzaming op het terrein, zodat de ingezette beweging verder kan groeien.

We opereerden bewust in de realiteit van complexe transities: processen zijn zelden lineair, doelen evolueren en uitkomsten liggen niet vooraf vast. Daarom gingen we adaptief en op maat te werk, met ruimte voor reflectie en bijsturing doorheen het traject. Tegelijk combineerden we een evidence-informed en praktijkgerichte benadering: we koppelden inzichten vanuit verschillende perspectieven aan relevante kaders en vertaalden ze naar concrete handvatten voor praktijk en beleid.

Zo bouwden we, samen met de KBS, bruggen tussen denken én doen, die transities naar een betere samenleving nodig hebben.

Gerealiseerde meerwaarde

OverHoop bracht beweging in alle 60 eerstelijnszones in Vlaanderen en Brussel met focus op sensibilisering, houvast bieden en samenwerken rond een tijdige en passende aanpak van ingrijpende ervaringen in de kindertijd.

En er werd veel in beweging gebracht:

Sensibilisering van 30.000 eerstelijnsprofessionals
Versterking van (basis)kennis bij 9 300 eerstelijnsprofessionals en (door)ontwikkeling van toepasbare praktijktools
Verbeterde samenwerking en verankering op het terrein

Maar het werk is niet klaar. Ontdek in de OverHoop praktijkgids bouwstenen, tools en verhalen, die helpen om kinderen en gezinnen met ingrijpende ervaringen beter te zien, tijdig te ondersteunen en warm toe te leiden naar passende hulp. Zo kunnen we samen verder bouwen aan een samenleving voorbij trauma!

De klant aan het woord

“

OverHoop was een uitdagend traject met veel betrokken actoren en sectoren en met een combinatie van acties. Het consortium, de projecten, het onderzoek… hebben allen op unieke wijze bijgedragen aan de mooie resultaten.

WhoCares? was er van de start bij. Veel meer dan een facilitator reflecteerde de trajectbegeleider actief mee, steeds vanuit een systemische kijk en met oog op verbinding en duurzame impact. Dit helikopterperspectief bracht helderheid en was helpend bij het maken van de juiste keuzes onderweg.

Het was fijn en constructief samenwerken in een complexe context met vaak onverwachte wendingen. De inzichten en positieve verbindende energie van de WhoCares? trajectbegeleiding waren een belangrijke houvast in alle stappen die met OverHoop werden gezet.

Ann Clé,

Senior projectcoördinator KBS

Staat jouw organisatie ook voor een noodzakelijke verandering?

Wil je vrijblijvend verkennen of wij daarin iets kunnen betekenen voor jou? Het team van WhoCares? staat voor je klaar. Samen pakken we jouw uitdagingen aan.