Teamdag WhoCares? – De wijk als ecosysteem

Wijkgericht werken vormgeven van onderuit

Afgelopen week ruilden we onze vertrouwde werkplek in voor een inspirerende teamdag bij i-mens in Gent. Centraal stond de vraag: hoe organiseren we zorg en welzijn écht rondom de burger, in plaats van te verwachten dat de burger zijn eigen weg zoekt in een versnipperd aanbod? Aan de hand van vier bevlogen presentaties van experts uit het veld scherpten we onze visie op wijkgericht werken aan.

Wijkgericht werken vormgeven van onderuit

Waarom de toekomst van zorg en ondersteuning lokaal is

De kern van de uitdaging is helder: we moeten evolueren naar een systeem waarbij de zorg en ondersteuning zich rond de persoon organiseert, in plaats van dat de burger zelf alle linken moet leggen. Dit vraagt om meer dan alleen goede intenties; het vraagt om een fundamentele hertekening van hoe we zorg en welzijn in de directe leefomgeving van mensen verankeren.

De Zorghub – een antwoord op systeemstress

Leen Verhenne (Directeur Residentiële Ouderenzorg en Strategische Projecten bij i-mens) nam ons mee in het concept van hun Zorghub. Vandaag de dag zien we veel systeemstress: hulpverleners verdrinken in de coördinatielast en cliënten raken de weg kwijt. De Zorghub fungeert als een fysieke one-stop-shop in de buurt. En wanneer een persoon niet tot bij Zorghub raakt, regelt Zorghub ook zorg en ondersteuning bij de persoon aan huis.

Zelf noemen ze het zorg in de 1,5e lijn. Zorghub is ook een netwerk dat de huisarts (1e lijn), het ziekenhuis (2e lijn), buurtzorg, thuiszorg en mantelzorg fysiek én digitaal verbindt. Hoewel het organiseren van de financieringsstromen van zulke polyvalente praktijkruimtes complex blijft, bewijst dit project dat krapte in het aanbod ook een motor voor innovatie kan zijn.

De nood aan een lange adem

Marianne Vandewalle (Zorgraad Gent) hield ons een spiegel voor over de goodwill-val bij hun inzet om zorg en welzijn in Gent rondom de burger te organiseren. Er is bij professionals enorm veel bereidheid om samen te werken, maar het moet verder gaan dan kennismaken en over samenwerking te praten. In actie schieten blijkt niet zo makkelijk bij gebrek aan financiële incentives en bij gebrek aan gedeelde digitale tools.

De stap naar écht samen werken aan zorg en ondersteuning rond de burger in de dagelijkse praktijk, vraagt een lange adem waardoor verandering groeit door samen kleine stappen voorwaarts te zetten.

Het team van WhoCares? te gast bij i-mens in Gent.

Samen lerend doen

Van Zohra en Fatima Diouani leerden we dat we niet moeten wachten op overheidsinitiatief, specifieke financiering of projectoproepen. Zohra en Fatima zagen van nabij dat mensen met een migratieachtergrond, zeker de oudere generaties, vaak tegen taalbarrières botsten en sociaal geïsoleerd raakten, wat direct invloed heeft op hun fysieke en mentale gezondheid.

Personen met een migratieachtergrond ervaren vaak een grotere afstand tot de reguliere zorg en lopen een hoger risico op chronische aandoeningen door sociaal-economische drempels.

De oplossing van Zohra en Fatima? Begin gewoon zelf, start klein, werk met lokale sleutelfiguren en leer al doende. Hun succesvolle projecten rond inclusie tonen niet alleen aan dat nabijheid de beste remedie is tegen zorgmijding, maar ook dat hun eigen initiatief en ondernemen de regelluwe ruimte creëert om verdere stappen te zetten.

Het sociaal netwerk als fundament

Inge Verhaegen (Hogeschool Odisee) sloot de dag af met de visie van Resokit. Zorg en welzijn hangt voor een groot deel af van het informele netwerk van vrienden en kennissen. Resokit biedt tools om dit netwerk in de onmiddellijke buurt in kaart te brengen en te versterken, met de persoon zelf als kompas.

De insteek is glashelder: werken vanuit kansen en talenten om sociale inclusie te bevorderen. Of het nu in Brussel is of daarbuiten, de buurt is de context waarin we mensen weer in hun kracht kunnen zetten door hun sociale weefsel te verrijken.

De wijk als kloppend hart

Deze teamdag versterkte ons rotsvaste geloof: de buurt is het ecosysteem voor geïntegreerde zorg en ondersteuning. We moeten weg van het hokjesdenken en evolueren naar een systeem dat zich vormt rond de persoon.

Echte systeemvernieuwing ontstaat niet aan de tekentafel, maar door in de wereld van de burger te stappen, kleinschalig prototypes te bouwen of nieuwe aanpakken uit te proberen en deze iteratief te verbeteren. Het is een weg van kleine stappen, maar wel één naar een zorg- en welzijnssysteem dat menselijk, toegankelijk en duurzaam is.

Bouw je mee aan deze beweging?

Bij WhoCares? vertalen we deze inzichten graag naar advies en begeleiding voor samenwerkingsverbanden, lokale besturen en zorg- en welzijnsorganisaties. Zoek je een partner om de stap te zetten van goodwill naar een duurzaam wijkgericht ecosysteem?

Laten we samen de zorg en ondersteuning van morgen vormgeven >>

Wil je op de hoogte blijven van ons werk in zorg & welzijn?

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief, en ontvang elke maand een nieuwe dosis inspiratie in je inbox!

Nog een artikel lezen?

Caruna – De burger aan het roer van de toekomst van de zorg

Geïntegreerde zorg: het boek

Dialoog en Diversiteit – Ontwerptraject cultuursensitieve organisatie

Geïntegreerde rouwzorg: meebewegen met verlies

Leertraject stakeholdermanagement:

we eindigen in schoonheid, of toch niet?

Geïntegreerde zorg en ondersteuning:
de mens centraal, voorbij de hokjes

Groepsprocessen en groepsdynamiek in zorg en welzijn: Samen sterker

Digitalisering als katalysator voor geïntegreerde zorg en ondersteuning

Interim management in zorg en welzijn: leiderschap bij organisaties onder druk

Gratis download – Netwerken in zorg en welzijn

Praktische handvaten voor meer sociale innovatiekracht

Project rond valpreventie vermindert valrisico voor bewoners van WZC Frederickxhof

Het lichaam als kompas: emotionele intelligentie en leiderschap

Een aparte kijk op verandermanagement

Jouw wildcard voor de WhoCares? Summer Academy 2026

De eerste Summer Academy van WhoCares? – Netwerken in zorg en welzijn

Zorg als fundament voor morgen: de inspiraties achter het Caruna-traject

Rouw als bron van wijsheid op de werkvloer

Verslag van de Socius trefdag 2024: Welzijn en cultuur onlosmakelijk verbonden?

Hoe een multidisciplinaire huisartsenpraktijk uitbouwen?